از ماسوله دنا تا لی لی پوت های خراسان

به گزارش سفیر دنا،توسعه نامتوازن و مغفول ماندن صنعت گردشگری ایران مهم‌ترین دلیل این یادآوری است؛ چراکه ایران کشوری چهارفصل با صدهاهزار منطقه بی‌نظیر و بکری است که چشم هر گردشگری را به خود خیره می‌کند. بسیاری از دیدنی‌های شهرهای کشور پشت شهرت جاذبه‌های گردشگری معروف، پنهان شده‌ است. این جاذبه‌ها گاهی آن‌قدر شگفت‌ است که نه‌تنها با جاذبه‌های مشهور آن قدرت برابری دارد بلکه بسیاری از آن‌ها کهن‌تر و عظیم‌تر و زیباتر هستند.
 
**کریک، ماسوله یاسوج
اگر بخواهیم از لحاظ شباهت‌های ظاهری خواهر خوانده‌ای برای ماسوله پیدا کنیم، کریک بهترین گزینه است. روستایی که در دامنه ارتفاعات دنا، در 15 کیلومتری جنوب غربی سی سخت و 25 کیلومتری شهر یاسوج قراردارد. در تپه‌های پشت ده، ارتفاعات دنا خودنمایی می‌کند. عبور رودخانه از میان روستا بر طراوت و شادابی فضای این دهکده عجیب می‌افزاید. تاکستان‌های انگور و باغ‌هازیبایی این منطقه را دوچندان کرده است. روستای خوش آب و هوای کریک در میان دره باصفای کریک و در مسیر دسترسی به منطقه ییلاقی و زیبای سی‌سخت واقع شده است، این مسیر یکی از مسیرهای صعود به قله دنا محسوب می‌شود.
 
بافت دهکده بسیار قدیمی بوده و خانه‌ها به صورت پلکانی است، به‌‌گونه‌ای که حیاط هر خانه پشت بام خانه دیگر محسوب می‌شود. این روستا، دارای آب وهوای بسیار مطبوع و خنک بوده و چشمه‌های متعددی در روستا جاری است. انواع درختان نظیرچنار، بید، انگور، گردو، سیب و شالیزارهای سرسبز در این روستا وجود دارند که آن رایکی از دیدنی‌ترین نقاط گردشگری استان کرده‌اند.
 
آب و هوای این روستا، در فصول بهار، تابستان و پاییز ملایم و مطبوع و در زمستان سرد و خشک است. رودخانه کریک از میان روستا عبور می‌کند و بر طراوت و شادابی فضای روستا افزوده است. روستای کریک یکی از قدیمی‌ترین روستاهای شهرستان دنا به شمار می‌رود که یک‌جانشینی در این منطقه، به دوران قبل از مهاجرت آریایی‌ها به فلات ایران مربوط است. مردم روستای کریک مردمانی لر زبان و از زاگرس نشینان جنوبی به شمار می‌آیند.
 
عبور شاهراه سلطنتی هخامنشی از 15 کیلومتری کریک، سبب رونق تجارت و رفت و آمد بیشتر در این ناحیه شده است. در این روستا چهار امام‌زاده وجود دارد. بارگاه امام‌زاده عسگر (ع) و امام‌زاده اسحاق (ع) در داخل روستا و بقعه امام‌زادگان علی (ع) و شاه نعمت‌ا... در نزدیکی روستا قرار دارند. مردم کریک نسب خود را به امام‌زاده عسگر (ع) و امام‌زاده اسحاق (ع) می‌دانند. قدیمی‌ترین و پرجمعیت‌ترین خاندان ساکن در روستا، خاندان سادات است. در این روستا بافت دوهزار ساله نیز وجود دارد که این موضوع نشانگر قدمت این روستاست. مردم روستای کریک مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.
 
بیشتر درآمد مردم این روستا از فعالیت‌های زراعی، دامداری و باغداری تأمین می‌شود. گروهی از مردم روستا در بخش خدمات، تولیدات کشاورزی و صنایع دستی اشتغال دارند. منظره خانه‌های چوبی و گاه نیم سوخته در بافت قدیمی و جریان آب در جوی‌هایی که در کوچه‌های پیچ در پیچ روستا روان‌اند، جلوه‌ای زیبا و تماشایی به روستا بخشیده است. مصالح به کار رفته در ساخت خانه‌های قدیمی چوب، خشت و گل است. در حین بازدید و سفری زیبا به این روستا می‌توانید از صنایع دستی این روستا که شامل انواع قالی و گلیم با طرح‌ها و نقوش زیباست، خرید کنید و برای یادگاری به همراه بیاورید.
 
**جندق در شهرستان خور
جَندَق شهری در حاشیه جنوبی دشت کویر ایران است. این شهر از توابع شهرستان «خور» است که در 350 کیلومتری شمال شرقی اصفهان و 220 کیلومتری شرق نایین قرار دارد. جندق از شمال به کویر بزرگ، از غرب به کویر ریگ جن و سلسله کوه‌های جندق، از جنوب به بیابان‌های اطراف خور و از شرق به حاشیه جنوبی دشت کویر محدود می‌شود. شهر جندق در زمان‌های گذشته در مسیر شاهراه ارتباطی کاروان گذر جندق به بیدستان قرار داشته و کاروان‌هایی که از سمت جنوب ایران قصد عزیمت به ری و شمال کشور را داشته‌اند، قبل از عبور از دریای کویر در جندق اتراق می‌کرده‌اند. این شهر قدمتی بیش از دو هزار سال دارد و قلعه خشتی باستانی در شمال آن مربوط به دوره ساسانی است. جمعیت شهر جندق حدود 5000 نفر است. زنان بیشتر به قالی بافی می‌پردازند که معروف به قالی نفیس نایینی است و مردان در تولیدی‌های آجر ساختمانی، ساختمان سازی در سطح شهرستان، مرغداری، دامداری و تاحدودی کشاورزی و... کار می‌کنند.
 
این شهر کوچک برای خودش موزه‌ای در قد و قواره تاریخ است. قدمت جندق به دوران ساسانی باز می‌گردد؛ روزگاری «انوشیروان» این دیار را به عنوان تبعیدگاهش انتخاب کرد وقلعه و بارویی ساخت که طی سالیان دراز، در میان خانه‌های مردمانی محصور شد که امروز زیستگاه کویرنشینان جندق است. قلعه انوشیروان، تنها قلعه ای در کشورمان است که هنوز مردم در آن سکونت دارند. این قلعه، یکی از بزرگ‌ترین قلعه‌های تاریخی ایران به شمار می‌رود که بر فراز هر چهار گوشه آن، برجی قد برافراشته است. این قلعه تاریخی و دیدنی، دارای دروازه ای با ویژگی‌های خاص است.
 
اگر در اوایل فصل پاییز به این قلعه بروید، هوای مطبوع و خنکی را تجربه می‌کنید و اگر در فصل زمستان در کوچه‌های آن قدم بزنید، هوای گرمی را تجربه خواهید کرد. این قلعه دارای خانه‌های بسیار زیبا و قدیمی است که هنوز هم مردم جندق در آن ساکن هستند اما با وجود ویژگی‌های منحصر به فرد آن، مورد بی‌مهری قرار گرفته و به علت عدم حافظت و مرمت، در حال تخریب است؛ در حالی که می‌تواند با مرمت و احیا، به یکی از جاذبه‌های ویژه گردشگری و میراث فرهنگی کشورمان تبدیل شود.40 کیلومتر آن طرف تر از این شهر بی نظیر روستای زیبای مصر واقع است که به‌خاطر طبیعت خاص و آسمان پرستاره کویری و ماسه‌های روانش جذابیت زیادی برای توریست‌های داخلی دارد. اگر به جندق سفر کردید، سری به این کویر چشم نواز بزنید.
 
**ماخونیک، روستای شگفت لی لی پوت
اگر دلتان کشف تازه و افراد جدید می‌طلبد، عرصه برای‌تان مهیاست که بار سفر ببندید. ما شما را با یک محل شگفت انگیز آشنا می‌کنیم؛ ماخونیک.
 
ماخونیک روستایی است در بخش مرکزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی، این روستا جزو روستاهای شگفت‌انگیز جهان به حساب می‌آید. تا سال 90 جمعیت این روستا 739 نفر بوده است.
 
روستای ماخونیک یکی از هفت روستای شگفت‌انگیز جهان است و به لحاظ شهرت آن به شهر «لی‌لی‌پوت‌ها»، جذابیت‌های حیرت‌انگیزی دارد. از روستای ماخونیک تا افغانستان نیم ساعت فاصله است و مردم ماخونیک اصالتاً افغان هستندکه چند قرن پیش از افغانستان کوچ کرده و ماخونیک را برای زندگی انتخاب کرده‌اند.
 
در برخی اسناد قدیمی که تاریخ نگارش آن‌ها به 300 سال قبل می‌رسد، نام روستا مادخنیک ذکر شده است. گفته می‌شود در گذشته عده‌ای ماموران دولتی به این روستا آمده و اهالی به گرمی از آن‌ها استقبال نکرده‌اند و با آن‌ها برخورد سردی داشته‌ و آن‌ها این نام را برای روستا انتخاب کرده‌اند. برخی می‌گویند به دلیل وجود شکافی در کوه نزدیک روستا به آنجا، ماده ماخونیک گفته می‌شده که به مرور زمان به ماخونیک تغییر نام یافته است.
 
بر طبق شواهد چنین بر می‌آید که ساکنان روستا در ابتدا دامدار و کوچ‌نشین بوده‌اند و در دوره‌های بعد در منطقه ماخونیک و به ویژه در این روستا سکونت گزیده‌اند، وجود سنگ‌نگاره‌ای در نزدیکی قنات ماخونیک که نقش‌های چوپانی و بسیار قدیمی روی آن نقش بسته نیز گواهی بر قدمت سکونت در ماخونیک است.
 
از آثار تاریخی این روستا می‌توان به سنگ سیاه ماخونیک، بنای برج و قلعه، برج گل انجیر، منزل سرگردونی و نادر مرده اشاره کرد.
 
اگر چه بیشتر اهالی این روستا دارای قد متوسط و کوتاهی هستند اما افراد قد بلند نیز بین آن‌ها زندگی می‌کنند، به نظر می‌رسد به دلیل اینکه درخانه های اهالی این روستا بسیار کوتاه و باریک است، در گذشته این‌گونه تصور شده که مردم این روستا قد کوتاه هستند.
 
یکی از عمده نشانه‌های فرهنگی روستای ماخونیک مسکن است و بافت مسکونی روستا در دامنه تپه و خانه‌ها به طور فشرده‌به‌هم و در گودی زمین ساخته شده‌اند. کف خانه حدود یک متر از سطح زمین پایین‌تر و دارای یک درب کوتاه چوبی است. برای رفتن به داخل خانه باید دولا شده و به زحمت خود را داخل خانه کرد. اغلب یکی دو پله درگاهی را به کف خانه متصل می‌کنند. به علت آنکه هوای این ناحیه سرد است، مردم خانه‌ها را کوچک و کم‌ارتفاع می‌ساختند تا گرم شدن خانه راحت‌تر صورت گیرد. ارتفاع خانه‌های آن، حداکثر به 1.40 سانتی‌متر می‌رسد.
 
این روستا که در دامنه تپه و به نوعی در گودی زمین قرار گرفته، خانه‌هایی به هم فشرده دارد. مردم ماخونیک تا 50 سال پیش، چای نمی‌نوشیدند، شکار نمی‌کردند و گوشت هم نمی‌خوردند و هنوز سیگار نمی‌کشند. مردم ماخونیک این قبیل کارها را گناه می‌دانستند، ورود تلویزیون به این روستا به معنای ورود شیطان بوده و اهالی تا چند سال پیش به تلویزیون می‌گفتند شیطان.
 
آن‌ها هرگز اجازه نمی‌دادند کودکان پای صفحه تلویزیون بنشینند و جادو شوند. در روستای ماخونیک غیر از درخت عناب درخت دیگری کشت نمی‌شود. در حال حاضر تعدادی از جوانان روستا در معادن گرانیت نزدیک روستا مشغول به کار شده‌اند، برای همین اوضاع اقتصادی و فرهنگی روستا تاحدودی بهتر شده است. ماخونیک در 30 سال گذشته هیچ راه ارتباطی نداشته ومردمان این روستا در گذشته با دنیای بیرون خود کمتر تعامل داشته‌اند.
 
**شهر سی‌سخت؛ نگین دنا
در 35 کیلومتری شهر یاسوج در دامان طبیعتی شگفت‌انگیز، تابلویی زیبا از نقاشی آفرینش را مشاهده می‌کنید که مسحور و مجذوب آن می‌شوید. اینجا سی‌سخت یکی از شهرهای کهگیلویه و بویراحمد در جنوب غربی ایران است. آبشارها، چشمه‌ها، کوه‌ها و دریاچه‌هایی که شاید در هیچ جای دنیا نمونه آن را هم ندیده باشید. منطقه‌ای با آب و هوایی کوهستانی و طبیعتی شگفت‌انگیز که مسافران نوروزی و گردشگران را مبهوت خود می‌کند.
 
آبشارهای خروشان مانند آبشار ناری و کوه‌گل که از مهم‌ترین آبشارهای سی‌سخت هستند. بزرگ‌ترین و پرآب‌ترین چشمه در سی‌سخت قرار دارد که به چشمه «میشی» معروف است که در پایین گردنه بیژن قرار گرفته و آب آن زمین‌های زراعی ده بزرگ سی‌سخت را آبیاری می‌کند. چشمه سردو، چشمه تاگی و چشمه طوف مشرف بر شهر توریستی سی‌سخت هستند.
 
این چشمه‌ها در مسیر صعود به قله دنا قرار دارند و در تمام فصول سال دارای آبی گوارا و خنک هستند. از آنجا که سی‌سخت در دامنه دنا از رشته‌کوه‌های زاگرس واقع شده است، اطراف آن را کوه‌هایی زیبا از جنگل بلوط با پوشش خاص طبیعی فرا‌گرفته است. پس فراموش نکنید بعد از خواندن فهرست ده‌تایی‌های ما نوروز را در زیباترین و ناشناخته‌ترین نقاط ایران سپری کنید.
 
**کردخورد؛ تالاب‌ زیبایی‌
تالاب کردخورد که آق‌گل نیز نامیده می‌شود در نزدیکی روستایی به همین نام و در جنوب دشت نهاوند قرار گرفته است. پوشش گیاهی خاص و زیبای این تالاب به همراه وجود کوهی به نام کت در کنار آن چهره‌ای زیبا و شگفت‌انگیز از طبیعت را به‌نمایش گذاشته و منظره‌ای بی‌نظیر را در برابر چشمان هر رهگذری ترسیم می‌کند.
 
در کنار پوشش گیاهی ویژه منطقه، این تالاب زیستگاه پرندگان زیبایی هم هست که روح زندگی به آن بخشیده‌اند، پرندگان مهاجری نظیر فلامینگو، مرغ باران، حواصیل، آب‌چلیک، گونه‌های مختلف اردک، غاز و کاکایی در این تالاب زندگی می‌کنند. اگر دوست دارید یکی از کم‌نظیرترین و زیباترین منظره‌های طبیعی غرب ایران را به تماشا بنشینید، به شما توصیه می‌کنیم در پایان زمستان و آغاز بهار به این شهر سفر کنید و دیدن تالاب کردخورد را از یاد نبرید.